و علايم ارائه گرديده است ، ولى به اين نكته نيز اشاره رفته كه اين پديده يك حقيقت شناخته شده بوده و جاى خفا و ابهام ندارد ، و اين نشان مىدهد كه شناخت اين پديده ، موكول به عرف است و امارات و نشانه‌هايى را كه شريعت بيان داشته غالباً جنبهء ارشادى دارد ، چنان كه در حديث منقول از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله خطاب به زنان آمده است : « اگر خون ، خون حيض باشد ، رنگ آن سياه و شناخته شده است و اگر چنين باشد ، نماز بجانياور . » « 1 » چهارم - از آنجا كه قاعدگى يك پديدهء طبيعى است ، پس زنى كه از نظر بهداشتى از سلامتى كامل برخوردار باشد ، اين عادت را مىبيند بر خلاف ساير خونها مانند : استحاضه يا نفاس يا خون بكارت يا خون زخمها و لذا خونى كه زن مىبيند ، اساساً ، حيض محسوب مىشود مگر در حالات استثنائى كه نتوان آن را حيض تلقّى كرد . پنجم - گاهى علايم و نشانه هايى كه در شرع ، يا در عرف و يا به وسيلهء متخصّصان ، مشخّص شده با يكديگر همخوانى پيدا نمىكند يا در ميان آنها تعارض ديده مىشود ( مانند تعارض علايم هر پديدهء طبيعى ديگر ) دراين صورت بايد به عرف مراجعه شود تا علامت نزديكتر و نشانهء موثق‌تر به حسب شرايط مختلف مربوط به موضوع بدست آيد ، چنان كه مشروح آن در آينده خواهد آمد . ششم - نشانه‌هايى هم وجود دارد كه زن از طريق آنها مىتواند

--> ( 1 ) - « إذا كان دم الحيض فإنّه أسود يُعرف ، فإذا كان كذلك فأمسكي عن الصلاة » .